Home Blog

#POinactie en 5 gedachten over werkdruk en beloning

Het primair onderwijs komt in actie. Top! Leerkrachten die zelf het initiatief nemen en zich laten horen. Onder de naam #POinactie maken leerkrachten een vuist tegen te grote klassen, te hoge werkdruk en te lage salarissen. (Nog niet gezien? Volg via Facebook of Twitter). Wat mij betreft helemaal terecht. Al tientallen jaren is het basisonderwijs één van de sectoren waarin het evenwicht zoek is geraakt. De balans tussen beloning en inspanning is scheef, zeker t.o.v. het voortgezet en hoger onderwijs. Beloften over kleinere klassen? In praktijk weinig van te merken. Niet gek dus dat leerkrachten het zat zijn. Laat je horen. Berusten in een ongewenste situatie heeft nog nooit iemand verder gebracht. Dikke plus voor deze actie.

Toch is werkdruk en salaris niet alleen iets dat van buitenaf bepaald wordt. Je bent er zelf bij. Als oud-leerkracht en 10 jaar educatief ondernemer zie ik dat leerkrachten op heel verschillende manieren met de werkdruk omgaan. Daarom deel ik hier vijf gedachten over beloning en werkdruk.

Gedachte 1: Een hoger salaris, want jouw uren zijn geld waard

Als leerkracht vond ik het leuk om zelf materialen te ontwikkelen. Zo leuk zelfs dat het uiteindelijk een deel van mijn werk werd (zie schaduwzijde bij gedachte 5). Ik zie regelmatig dat leerkrachten allerlei dingen zelf maken. Veelgehoorde reden: Er is geen budget. Maar wees eens eerlijk: Als jij als leerkracht 3 uur aan het zoeken bent naar een goedkope oplossing voor iets dat je binnen 5 minuten voor een paar tientjes kunt bestellen. Ben je dan echt goedkoper uit? Die 3 uur kost veel meer en kun je niet aan andere belangrijke zaken besteden. Ik hoop dat heel veel leerkrachten de ruimte nemen om zelf materialen te ontwikkelen, want daar ontstaan mooie dingen uit. Tegelijkertijd moet je je afvragen of het altijd rendabel is. Jouw uren zijn geld waard. Bereken eens wat jij per uur kost en zie elk uur dat jij in je werk steekt als een investering in het onderwijs! Daarom: Een hoger salaris is belangrijk. Niet alleen voor jouw bankrekening, maar ook om waarde te geven aan alle uren die jij in het onderwijs steekt.

Gedachte 2: De omgekeerde wereld

Werkdruk is niet erg. Een beetje druk op de ketel kan tot prachtige prestaties leiden. Te hoge werkdruk is wel een probleem. Een van de belangrijkste oorzaken is de druk door de hoge verwachtingen van buitenaf. De overheid, inspectie, ouders, instanties. Ze komen allemaal met hun eisen en verwachtingen op de school af en vervolgens loopt het leerkrachten over de schoenen. En eerlijk is eerlijk: Er komt té veel op scholen af en dat moet stoppen. Tijd voor actie dus. Toch is het ook wel een beetje de omgekeerde wereld. Wie is er de baas in school? Is dat een kamerlid, een ouder, uitgever of een voedingsdeskundige? De meest succesvolle scholen zijn scholen waarin het team zelf het stuur in handen heeft en JA zegt tegen de dingen die ze willen en NEE tegen ongewenste verwachtingen. Je kunt niet alles goed doen, dus begin met duidelijk keuzes te maken. Een schoolteam dat gestuurd wordt door verwachtingen van buitenaf, dat is de omgekeerde wereld.

Gedachte 3: Actie? Doen! Maar vreet je niet op.

Als je iets wilt veranderen moet je duidelijk zijn. #POinactie heeft een helder verhaal dat gehoord moet worden. Daarnaast heb je de actie tegen het lerarenregister en allerlei petities. Het zou zomaar het beeld kunnen geven dat het onderwijs een groot drama is. Richting de politiek is dat niet zo erg, want ze mogen best weten dat het ernst is. Maar jij? Jij staat vandaag weer met twee benen in de school. Neem je dit ‘donkere-wolken-beeld’ mee? Of ben je in staat om op een positieve manier vorm te geven aan je werk. Ik zie gelukkig heel veel leerkrachten en scholen die met veel energie vorm geven aan geweldig goed onderwijs. Dat de omstandigheden en beloning niet in verhouding zijn, laat hen er niet van weerhouden om er méér dan het beste van te maken.

Gedachte 4: Met urgentie krijg je meer voor elkaar

Met actie kan de druk op de politiek opgevoerd worden. Ik hoop persoonlijk dat er flink zichtbare acties gaan komen. Maar hoe? Met ‘Help, het gaat zo slecht’ en ‘Moet je ons eens zielig zien zijn’ gaat het onderwijs niet verder komen. Ik hoop dat de toon gezet wordt door leerkrachten die eisen dat er op een professionele wijze met het basisonderwijs omgegaan wordt. Leerkrachten die de urgentie laten zien: Kinderen en leerkrachten verdienen veel vierkante meters en voldoende budget en beloning om ervoor te zorgen dat er goed onderwijs gegeven wordt. Tijdens de kabinetsformatie moet duidelijk zijn: Wij willen fantastisch goed basisonderwijs. Dat!

Gedachte 5: Hoog inzetten!

Ik vond ergens een berekening voor de ruimte in een voorbeeldklas: 30 leerlingtafels (×0,5=15m2), instructietafels (1,50m2), leerkrachtenbureaus (1,50m2) kasten (3m2) en computerwerkplekken (4×0,5=2m2). In onze voorbeeldklas (56m2, 30 leerlingen) houden we dus 56-15-1,50-1,50-3-2=33m² over. Deze 33 vierkante meter moet dus verdeeld worden met 30 personen. Houden we over: 1,1m² per leerling. Ter vergelijking: de ruimtenorm voor mestvarkens in Nederland is 1,3 m2 – en in een stal staan geen tafeltjes.

Veel mensen in mijn omgeving denken dat ik het onderwijs verlaten heb om te gaan ondernemen. Maar er is ook een schaduwzijde aan dat verhaal. Wat een belangrijke rol speelde: Het feit dat mijn tas ‘s middags aan de onderzijde nat was van het optrekkend vocht in het noodlokaal. Meerdere antibioticakuren in een seizoen. De Co2 meter die al na 3 minuten alarm sloeg met 27 leerlingen op 40 m2. Situaties die ook vandaag de dag voorkomen. Als het gaat om dit soort zaken kan ik alleen maar zeggen: Hoog inzetten en keihard actie voeren, want leerkrachten en kinderen in het basisonderwijs verdienen beter.

Afbeelding: #POinactie

Reacties

DELEN
Uitgever bij De Onderwijsstudio. Ard houdt van praktisch, eenvoudig en betekenisvol leren. Werkt vanuit een onderwijsachtergrond aan verschillende concepten waarin talentgericht werken een belangrijke rol speelt.